Tadeusz Kantor – od Małego dworku do Umarłej klasy

26 kwietnia – 13 czerwca 2010

Kuratorzy: Mariusz Hermansdorfer, Józef Chrobak

Ławki, manekiny z Umarłej klasy , fragmenty dekoracji z Kurki wodnej, Nadobniś i koczkodanów i innych spektakli Tadeusza Kantora oraz zestaw jego obrazów i „teatralnych” rysunków można będzie oglądać na wystawie przygotowanej z okazji przypadającej w tym roku 20-tej rocznicy śmierci artysty.
Atrakcją będą mało znane filmy – zapisy wczesnych przedstawień oraz niepokazywane nigdy fotografie.

 Wystawę otwierają fragmenty zrekonstruowanych w latach 80-tych dekoracji do spektakli „W małym dworku” (1961) i „Wariata i zakonnicy” (1963) według Witkacego. Pierwsze przedstawienie należy do nurtu „teatru informel”, którego zasadą było traktowanie aktorów na równi z przedmiotami i pozbawienie ich cech indywidualnych, drugie powstało w momencie, kiedy artysta realizował koncepcję „teatru zerowego”, czyli pozbawionego akcji. Z autentycznych obiektów pokazane zostaną szatnia z „Nadobniś i koczkodanów” (wg Witkacego; 1972), Kurka wodna z „Kurki wodnej” (wg Witkacego, 1967). Można też będzie zobaczyć słynne ławki i manekiny z „Umarłej klasy”, jednak będą to dekoracje „grające” w tym spektaklu w latach 80- tych – te wcześniejsze z 1975 roku nie zachowały się. Do tego zestawu scenografii przywiezionej w Krakowa Muzeum Narodowe we Wrocławiu dołącza kilkanaście obrazów i kilkadziesiąt rysunków. „Rysunki, które mamy w naszych zbiorach powstawały właśnie przy okazji realizowania poszczególnych spektakli i są szkicami do kreowanych później scenografii i sytuacji scenicznych – tłumaczy Mariusz Hermansdorfer dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Wśród rysunków jest projekt „ludzi – ubrań” z „W małym dworku”, oraz projekt kurnika do spektaklu „Nadobnisie i koczkodany”. O przeznaczeniu kurnika możemy przeczytać w dopisku na rysunku:
„Aktor gra w kurniku szybko tracąc wszelki prestiż akademicki”. Z notatek umieszczanych przez Kantora na tych pracach możemy dowiedzieć się więcej o jego pierwszych pomysłach na spektakle, na poszczególne sceny, a także o przeznaczeniu elementów dekoracji np. „maszyna tortur” miała służyć „do robienia na scenie wrzawy, hałasu, zamętu…”, Kurka wodna „zostaje wrzucona do wanny, żadnego symulowania grą – ma być prawdziwa woda. Gorącą wodę dolewa się wiadrami…”
Obrazy zaprezentowane na wystawie, powstały w okresie od końca lat 40-tych do lat 60-tych, pokazują ewolucję malarskiej twórczości Kantora od poszukiwań figuralnych późnych lat 40-tych przez informel, taszyzm, aż po ambalaże lat 60-tych. „Informel ujawniał bezradność człowieka wobec rzeczywistości, zagubienie, piekło przeżyć wewnętrznych(…). Inspiracji do ambalaży dostarczają inscenizacje teatralne. Na płótnach pojawiają się koperty, torby o nieznanym przeznaczeniu i zawartości, parasole” (cytat z książki „Między ekspresją a metaforą” Mariusza Hermansdorfera).
Na wystawie nie zabraknie również filmów – zapisów wcześniejszych spektakli Kantora, będą też pokazane nieznane fotografie z „Małego dworku”, „Szewców” – wystawionych w Paryżu w 1972 r. i realizacji operowych Tadeusza Kantora „Don Kichota” i „Zamku księcia Sinobrodego”.

Wystawie będzie towarzyszył katalog.

Współorganizator:

15 maja 2010 – NOC MUZEÓW „Wokół Kantora”

22, 28 maja, 11 czerwca – pokazy filmów o Tadeuszu Kantorze i jego twórczości

Emballage II Parasol i postać, 1967

Szatnia – jeden segment, 1967

print