2 czerwca – 30 sierpnia 2026
Fot. W. Rogowicz
Kuratorka wystawy: Magdalena Karnicka
Prezentacja XVIII-wiecznych medali, plakiet, żetonów i tłoków medalowych z kolekcji wrocławskiego Muzeum Narodowego.
Fani medalierstwa (i nie tylko) obejrzeć mogą prace takich twórców jak Jean Dassier, Matthäus Donner, Jean Duvivier, Nicolas-Marie Gatteaux, Johann Philipp Holzhaeusser czy Franz Andreas Schega. Medale przedstawiają władców oraz członków ich rodzin, urzędników, dowódców wojskowych, osoby duchowne, naukowców i wynalazców, pisarzy, aktorki i aktorów, malarzy, wydarzenia zarówno aktualne im czasowo, jak i te już „historyczne”. Wśród eksponatów są medale i żetony, które powstały jako części serii tematycznych, a także medale nagrodowe, dzieła medalierskie alegoryczne, religijne, z kalendarzami, satyryczne. Wiele obiektów stanowiło część serii medalierskich, wśród nich na uwagę zasługują te dotyczące władców Lotaryngii.
■ Konferencja prasowa i wernisaż ↡
Fot. W. Rogowicz
Wystawa jest kolejną z serii ekspozycji prezentujących bogate zbiory sztuki medalierskiej wrocławskiego muzeum. Tym razem pokazane zostały arcydzieła sztuki medalierskiej upamiętniające najważniejsze wydarzenia XVIII w. odbywające się Wrocławiu i na Śląsku.
„To rodzaj niezwykłej metalowej »kroniki« powstałej dzięki talentowi ich twórców, którzy to na małej powierzchni potrafili zawrzeć tak wiele treści oraz symbolicznych przedstawień” – mówi dr hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu. „Zobaczymy dostojnych bohaterów, brzemienne w skutkach wydarzenia historyczne, wyjątkowe uroczystości i spektakularne fundacje – jednym słowem to wszystko, czym wówczas żyły XVIII-wieczny Wrocław, Śląski i Europa. O tym się mówiło, to się komentowało”.
Wydawanym medalom i żetonom często towarzyszyły opracowania książkowe zawierające objaśnienia znajdujących się na nich przedstawień i wydarzeń, które upamiętniały.
„Ciekawostką są tzw. numizmaty śrubowe, które składały się z dwóch części, a w ich środku umieszczano miniatury olejne, które z czasem zastąpiono grafikami” – mówi Magdalena Karnicka, kuratorka wystawy. „Początkowo jako »opakowanie« wykorzystywane były monety, głównie obiegowe srebrne talary, które były przepoławiane i gwintowane. Powstawały w Niemczech – przede wszystkim w wytwórniach w Augsburgu i w Norymberdze, na terenie krajów wchodzących w skład Cesarstwa Habsburgów, we Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech, a także poza Europą – w Chinach. Zamawiano je z okazji ślubów, chrztów, wydarzeń historycznych, niektóre zawierały sceny religijne”.
Medale, plakiety, żetony oraz tłoki medalowe pokazane na wystawie gromadzone były w kolekcji MNWr od 1947 r. Zostały podarowane przez osoby prywatne, przekazane z różnych instytucji lub zakupione. Dwadzieścia pięć obiektów, w tym wszystkie tłoki medalowe, pochodzi z dawnych zbiorów niemieckich.
„Wśród zabytków medalierskich z XVIII w. pojawiają się i takie, które upamiętniają ważne wydarzenia związane z historią Polski, np. medale nagrodowe Orderu Orła Białego, medal w rocznicę śmierci Augusta III Wettyna, medale dotyczące reform Stanisława Augusta Poniatowskiego, medal z okazji uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Jednak najwięcej jest tych związanych ze Śląskiem i Wrocławiem” – mówi Piotr Oszczanowski, dyrektor MNWr. „Wyjątkowym przykładem są medale powstałe z okazji założenia Akademii Leopoldyńskiej we Wrocławiu (1702) lub wybudowania nowego gmachu Gimnazjum Marii Magdaleny we Wrocławiu (1710)”.
Wystawie towarzyszyć będzie katalog.
■ Przygotowania do wystawy ↡
Fot. W. Rogowicz
■ Wydarzenia towarzyszące ↡
■ Oprowadzania kuratorskie
13.06, g. 13.00 [z tłumaczem PJM] | 11.07, g. 13.00 | 25.07, g. 13.00 | 30.08, g. 13.00
Wstęp z biletem na wystawę, zapisy: 71 372 51 48 lub edukacja@mnwr.pl
■ Wykłady
— 8.08, g. 15.00 — Medale z lat 1700–1799 w zbiorach MNWr i ich twórcy
Prowadzenie: Magdalena Karnicka, wstęp wolny
— 22.08, g. 12.00 — Moda XVIII wieku „na medal”
Prowadzenie: dr Małgorzata Możdźyńska-Nawotka, wstęp wolny
■ Warsztaty
— 28.06, g. 11.00 — Sukcesy „na medal”
Warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 6–12 lat, prowadzenie: Grzegorz Wojturski
Wstęp z biletem w cenie 10 zł, zapisy: 71 372 51 48 lub edukacja@mnwr.pl
— 19.07, g. 11.00 — Akademia młodego medaliera
Warsztaty edukacyjno-plastyczne dla dzieci w wieku 6–12 lat, prowadzenie: Aleksandra Tęgowska
Wstęp z biletem w cenie 10 zł, zapisy: 71 372 51 48 lub edukacja@mnwr.pl