18 października 2010 – 30 stycznia 2011
Kuratorka wystawy: Małgorzata Korżel-Kraśna
Kielichy, świeczniki, skarbony, dzwonki, relikwiarze i wiele innych przedmiotów sakralnych można będzie oglądać na tej wystawie. W sumie pokazanych zostanie prawie 500 obiektów powstałych w okresie od XII do XX w.
Okazją do zorganizowania tej ekspozycji jest przypadająca w 2010 r. 200. rocznica powstania pierwszego publicznego muzeum we Wrocławiu – Królewskiego Muzeum Sztuki i Starożytności. W 1810 przekazano do niego cenne wyposażenie śląskich klasztorów zlikwidowanych w wyniku sekularyzacji.
Cześć tych zbiorów przetrwała do dziś i stanowi jedną z najcenniejszych kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Jednym z najważniejszych eksponatów będzie tak zwany Pucharek świętej Jadwigi, który powstał w jednym z najlepszych ośrodków złotnictwa europejskiego – Augsburgu. Według legendy należał do świętej Jadwigi, o czym miała świadczyć data (1237) umieszczona na jego spodzie. W rzeczywistości pucharek został wykonany ponad 300 lat po śmierci świętej, a wcześniejsza data pojawiła się tam prawdopodobnie na zlecenie Rady Miejskiej Wrocławia, która przez związek z popularną świętą chciała podkreślić swoją rangę.
Na wystawie zobaczymy też między innymi XVII-wieczny fotel z kościoła pw. Świętej Trójcy w Żórawinie, na którym 31 maja 1997 r. siedział papież Jan Paweł II podczas powitania na wrocławskim lotnisku, a także piękne cyborium z ok. 1730 r. wykonane przez wybitnego wrocławskiego złotnika Johanna Christopha Müllera, świeczniki szabatowe i najstarszą balsaminkę ze zbiorów wrocławskiego Muzeum Narodowego pochodzącą z XVI w.
Religię prawosławną reprezentują głównie ikony, w tym trzyczęściowa ikona podróżnicza z XVIII w. Kuratorka wystawy chce pokazać, jak wyglądało życie religijne mieszkańców Śląska od XII do XX w., przedstawić historię i programy ideowe zawarte w dziełach sztuki najważniejszych wyznań na Śląsku – katolicyzmu, protestantyzmu, judaizmu i prawosławia.
„Ze względu na dominującą rolę na Śląsku dwóch wyznań chrześcijańskich: katolicyzmu i luteranizmu konfesji augsburskiej większość zgromadzonych zabytków stanowią przedmioty wykorzystywane przez te wspólnoty” – tłumaczy Małgorzata Korżel-Kraśna. „W związku z podobieństwami występującymi między nimi w liturgii i wystroju kościołów czasem trudno orzec, do którego kościoła te obiekty przynależą. Dopiero analiza formy, dekoracji i programów ikonograficznych pozwalała w niektórych wypadkach rozstrzygnąć tę kwestię”.
Wystawie towarzyszy dwutomowy katalog zbiorów będący pierwszym w Polsce opracowaniem naukowym rzemiosła sakralnego w kolekcji muzealnej.
Pucharek św. Jadwigi, ok. 1565–1570, Augsburg
Świecznik szabatowy, XVIII w., Europa Środkowa
Ikona podróżna trzyczęściowa, XVIII w., Rosja
Łódka na kadzidło, XVIII w., Europa Środkowa
Patronat honorowy:
Kardynał Henryk Gulbinowicz