Podróże zagraniczne, nowa aranżacja w Środzie Śląskiej, rocznica pierwszej prezentacji – rok 2026 jest wyjątkowy dla najcenniejszego zabytku ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
❦ Środa Śląska – nowa aranżacja
Skarb Średzki w nowej aranżacji zostanie po raz pierwszy zaprezentowany 4 września 2026 r. w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej. Muzeum to otrzymało dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na modernizację wystawy prezentującej Skarb Średzki. Dzięki przyznanym środkom wnętrze skarbca zostało odświeżone oraz wyposażone w nowoczesny sprzęt wystawienniczy i multimedialny. Założenia merytoryczne zmodernizowanej wystawy koncentrują się wokół losów tytułowego Skarbu Średzkiego na przestrzeni dziejów.
Fot. A. Podstawka
❦ Praga, wystawa „Przemyślidzi. Dynastia panująca i jej epoka” w Muzeum Narodowym
Królewska korona ślubna była ozdobą prezentowanej w Pradze wystawy „Przemyślidzi. Dynastia panująca i jej epoka” [trwa od 24 kwietnia do 15 października 2026]. Została ona zorganizowana pod patronatem Prezydenta Republiki Czeskiej i poświęcona jest władcom, za których rządów Czechy stały się królestwem. Ekspozycja prezentuje ponad 900 unikatowych eksponatów wypożyczonych z prawie 70 instytucji czeskich i zagranicznych. Zwiedzający mogą zobaczyć na niej wyjątkowe zabytki historyczne, które rzadko opuszczają miejsce stałego przechowywania, m.in. romański sarkofag św. Longina czy klejnoty pogrzebowe Przemysła Ottokara II. Jedną z największych atrakcji wystawy była pokazywana czasowo królewska korona ślubna odnaleziona w 1988 r. w Środzie Śląskiej. To legendarny artefakt sztuki złotniczej stanowiący materialny dowód wpływów i potęgi czeskich królów w dobie średniowiecza.
Fot. J. Witecki
❦ Nowy Jork, wystawa „Święty blask” w Muzeum Żydowskim
„Święty blask” – to tytuł wystawy, którą otwiera 18 września 2026 Muzeum Żydowskie w Nowym Jorku. Jej celem jest przybliżenie żydowskiej i chrześcijańskiej sztuki sakralnej od średniowiecza do wczesnej nowożytności. Zaprezentowane zostaną m.in. arcydzieła złotnicze ze skarbca Katedry Św. Wita w Pradze, a także korona średzka wraz z innymi zabytkami Skarbu Średzkiego, związanego swym pochodzeniem i historią z władcami Czech, a także z żydowskimi mieszkańcami Środy Śląskiej w XIV w. Wystawa ma ukazać wielowiekowe relacje obu religii w kontekście środowisk artystycznych, działających w różnych ramach teologicznych i rytualnych, które kształtowały sztukę Środkowej Europy. Ekspozycja potrwa do 7 lutego 2027 r. Podróż Skarbu Średzkiego za ocean jest pierwszą w jego dotychczasowej historii a przygotowanie do niej wymagało wyjątkowych starań ze strony pracowników Muzeum Narodowego we Wrocławiu: konserwatorów, inwentaryzatorów i opiekunów zbiorów.
❦ 30. rocznica pierwszej publicznej prezentacji Skarbu Śląskiego
18 października 1996 r. w Muzeum Narodowym we Wrocławiu po raz pierwszy zaprezentowano publicznie Skarb Średzki. Wystawa, której kuratorem był Jacek Witecki, trwała 9 miesięcy i była medialną sensacją. Przyciągnęła wówczas dziesiątki tysięcy zwiedzających. Rozpoczęła także cykl prac badawczych, które zaowocowały szeregiem opracowań naukowych i prezentacji w instytucjach muzealnych całej Europy, m.in. w Berlinie, Dreźnie, Pradze, Ostrawie, Brukseli i Valladolid.
❧ Skarb Średzki odnaleziony w latach 1985 i 1988 na terenie starego miasta w Środzie Śląskiej to jedno z największych odkryć archeologicznych, jakie miały miejsce na terenie Polski. Tworzący go zespół złotych klejnotów pochodzących ze skarbców królewskich i związany historycznie z dynastiami Hohenstaufów, Andegawenów, Walezjuszy i Luksemburgów oraz liczący ponad 7000 monet zbiór numizmatów, stanowi unikat w zbiorach europejskich.
Skarb Średzki znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, gdzie pokazywany jest przez ostatnie trzy miesiące każdego roku, a w pozostałym okresie zobaczyć go można w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej. W tym roku w związku z podróżami cały Skarb Średzki można będzie zobaczyć w Środzie Śląskiej od 4 do 6 września 2026, a następnie dopiero w marcu 2027 r. Najbliższa wystawa Skarbu w Muzeum Narodowym we Wrocławiu planowana jest od 1 października do 30 grudnia 2027 r.