Ze smutkiem dzielimy się informacją o śmierci Teresy Odrowąż-Pieniążek (1934–2026), kustoszki przez dekady związanej z Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Odeszła zasłużona muzealniczka książki, pionierka popularyzacji kompleksowo pojmowanej sztuki wydawniczej, lubiana i szanowana organizatorka życia kulturalnego i społecznego, matka dwóch córek i babcia trojga wnucząt.
Teresa Łubieńska urodziła się jako jedyne dziecko w rodzinie Alfreda i Celestyny 29 lipca 1934 r. w Genewie, z której po roku wraz z rodzicami przeprowadziła się do rodzinnego majątku w Zasowie (pow. dębicki). Po śmierci ojca (w 1944 r.) wychowywała ją matka – archiwistka i żołnierka AK, z którą Teresa zamieszkiwała po wojnie w Krakowie. Ukończyła filologię klasyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1955–1959 pracowała w redakcjach czasopism „Kierunki”, „Za i Przeciw” oraz „Hejnał Mariacki” na stanowiskach korektorki, adiustatorki oraz redaktorki działu społecznego.
Fot. Edmund Witecki
W 1962 r. zamieszkała wraz z rodziną we Wrocławiu, w kolejnym roku została zatrudniona w Muzeum Śląskim we Wrocławiu. Pierwszych 14 lat przepracowała w Referacie Wydawnictw (w strukturze Działu Naukowo-Oświatowego). W ramach obowiązków pełnionych w referacie była m.in. redaktorką wielu wydawnictw muzealnych (niekiedy odpowiedzialną także za ich szatę graficzną) oraz sekretarzem redakcji czasopisma „Roczniki Sztuki Śląskiej” (funkcję tę sprawowała w latach 1970–1984). W tym okresie odbył się także jej debiut wystawienniczy – wraz z Joanną Krzymuską przygotowała wystawę czasową „Ona wczoraj i przedwczoraj” (8–27 marca 1966 r.).
W 1973 r. rozpoczął się nowy rozdział w jej pracy zawodowej: za zgodą Ministerstwa Kultury i Sztuki 12 grudnia 1973 r. utworzono Dział Sztuki Wydawniczej (DSW), w którym pod nadzorem kuratorki Muzeum, dr Marii Starzewskiej, została najpierw opiekunką kolekcji, potem kierowniczką działu, który w później przekszatłcono w Muzeum Książki (w organizacji). Teresa Pieniążek ukształtowała profil kolekcji, a następnie rozwijała go, uzupełniała i opiekowała się jej poszczególnymi muzealiami. Pod jej kierunkiem powstały także ramy misji i programu wystawienniczego, kontynuowanego później przez jej następców. W tym dziale dalej awansowała, najpierw na stanowisko kustoszki (1979), a później – starszej kustoszki (1992), dodatkowo od 1990 piastowała funkcję kierowniczki oddziału. Na emeryturę przeszła w 1995 r., jednak kontakty zawodowe z Muzeum utrzymywała aż do 2005, pracując w trybie pracy zleconej na rzecz oddziału, m.in. opracowując karty Katalogu naukowego muzealiów artystycznych i artystyczno-historycznych Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
W ciągu swojego życia była niezwykle aktywna na wielu polach. Jako kuratorka lub współkuratorka przygotowała prawie 30 wystaw, opracowała, współopracowała lub zredagowała 14 katalogów i informatorów wystaw, opublikowała kilkadziesiąt artykułów naukowych, problemowych, popularnych i recenzyjnych.
W naszej pamięci pozostanie jako pełna profesjonalizmu, oddana swojej pracy kustoszka, a przy tym pełna życzliwości i empatii osoba, która pomimo przejścia na emeryturę jeszcze przez wiele lat utrzymywała kontakt z macierzystą instytucją. Będzie nam Jej brakowało!