Na kończącej się niedługo wystawie „Mikroświaty…” prezentowanej w Muzeum Narodowym we Wrocławiu oglądać można między innymi obraz Lirnik, namalowany przez Teodora Axentowicza po 1918 r.
Praca ta wiąże się z Panoramą Racławicką dwojako: poprzez postać autora, który był współtwórcą Panoramy oraz poprzez sam temat obrazu. Axentowicz w Panoramie Racławickiej współpracował z Janem Styką przy scenie ukazującej grupę postaci modlących się u stóp krzyża, na prawo od wiejskiej chałupy. Wśród nich widoczny jest lirnik – ukazany w modlitewnej pozie, starszy mężczyzna z lirą korbową u lewego boku.
Lirnicy byli wędrownymi śpiewakami, wykonującymi pieśni przy akompaniamencie liry korbowej bądź bandury na terenach Białorusi i Ukrainy. Ich pieśni niosły treści religijne, moralizatorskie, a także historyczne (tzw. dumy).
Postać lirnika została spopularyzowana w okresie romantyzmu, zaś najsłynniejszym w polskiej kulturze został legendarny lirnik ukraiński Wernyhora, którego uwiecznili w swojej twórczości pisarze tacy jak Juliusz Słowacki czy Stanisław Wyspiański. Wernyhorę „sportretował” także w 1884 r. Jan Matejko.
Anna Jezierska, kustoszka w Dziale Malarstwa XVI–XIX w. i Muzeum „Panorama Racławicka, współkuratorka wystawy
■ Zoom na muzeum – zapraszamy również do lektury innych tekstów ➸