Nowoczesne technologie w służbie zabytków w Bobolicach oraz warsztaty ginących rzemiosł w Lubinie i Gryfowie Śląskim, koncert muzyki klasycznej w Skale, analogowe brzmienia winyli w Leśnicy czy kantata stworzona z wykorzystaniem sztucznej inteligencji do wierszy XVII-wiecznego poety z Kamiennej Góry, a także spacery architektoniczno-historyczne w miastach i wsiach regionu, warsztaty dla dzieci i dorosłych, gry i zabawy terenowe – to tylko niektóre z atrakcji 34. Europejskich Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku odbywających się pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. Zaplanowano kilkadziesiąt wydarzeń, na wszystkie wstęp bezpłatny.
Europejskie Dni Dziedzictwa to największy w Europie cykliczny projekt kulturalny, społeczny i edukacyjny o wyjątkowej skali i międzynarodowym zasięgu. W dwa weekendy 18–20 oraz 26–27 września 2026 również mieszkańcy Dolnego Śląska mogą brać udział w atrakcyjnych wydarzeniach. Odbędą się liczne wystawy, koncerty, projekcje filmów, spotkania autorskie, gry terenowe, spacery architektoniczne, warsztaty – artystyczne, rzemieślnicze, a nawet ornitologiczne m.in. w Bolkowie, Głogowie, Grodziszczu, Gryfowie Śląskim, Jaworze, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Kątach Wrocławskich, Leśnej, Lubinie, Mściwojowie, Oleśnicy, Siedlęcinie, Stroniu Śląskim, Strzegomiu, Sycowie, Szklarskiej Porębie, Świdnicy, Wałbrzychu, Wrocławiu, Ząbkowicach Śląskich czy Złotym Stoku.
■ Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach ➸
„Tegoroczna edycja, przebiegająca pod hasłem »Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu« ukazuje niezwykłą różnorodność lokalnych tradycji, historii, praktyk rzemieślniczych, pamięci zbiorowej i współczesnych sposobów ochrony dziedzictwa kulturowego” – wyjaśnia Agnieszka Szepetiuk-Barańska, koordynatorka EDD na Dolnym Śląsku. „W całym regionie odbędą się wydarzenia, które pozwolą uczestnikom odkrywać przeszłość w jej wielu wymiarach – od historii powojennych przesiedleń, przez tradycyjne rzemiosła, po nowoczesne technologie dokumentowania zabytków”.
Tradycyjne rzemiosło stanie się osią wydarzeń w wielu miejscowościach regionu. W Lubinie odbędzie się plener rzemieślniczy z pokazami i warsztatami dawnych zawodów i technik. W Gryfowie Śląskim będzie można uczestniczyć w warsztatach kulinarnych, szydełkowania i szycia maszynowego, tworzenia ludowych pająków i lalek motanek. Warsztaty czerpania papieru proponuje Wapiennik Łaskawy Kamień w Starej Morawie. W Jeleniej Górze Muzeum Karkonoskie zaprasza na warsztaty malowania na drewnie inspirowane zdobnictwem tamtejszej Chaty Karkonoskiej oraz na wizytę w pracowni konserwatorskiej, gdzie uczestnicy poznają zasady ochrony i ratowania zabytków. Z kolei w Kamiennej Górze zaprezentowana zostanie twórczość poety Enocha Gläsera w nowoczesnej odsłonie muzycznej stworzonej z wykorzystaniem AI.
W Strzegomiu można wybrać się na spacery miejskie, które ukażą zanikające detale architektoniczne i odchodzące w zapomnienie zawody. Oprowadzanie po Fundacji „Krzyżowa” będzie okazją do poznania historii Polski, Niemiec i Europy, które wyraźnie przeplatają się w tym miejscu. Natomiast przewodnicy w Głogowie, Gryfowie Śląskim, Kątach Wrocławskich, Wałbrzychu i Złotym Stoku opowiedzą o historiach znikania nieistniejących już zakładów przemysłowych.
W Jaworze przypomniane zostaną losy mieszkańców Sokolnik przesiedlonych po II wojnie światowej z Kresów Wschodnich, pokazana zostanie również wystawa rzeczy przez nich przywiezionych. Ekspozycja w Muzeum Porcelany w Wałbrzychu przywróci pamięć o ludziach tworzących historię tych misternych wyrobów. Z kolei wystawa w Sycowie zwróci uwagę na wartość zapisu kronikarskiego jako formy dokumentującej dzieje mieszkańców i regionu, a pokaz w Oleśnicy poświęcony będzie rozwojowi fotografii jako narzędzia ocalenia pamięci. Ważne dla miast herstorie wybrzmią w Świdnicy, Sycowie i Skale. A w Pałacu Bobolice zostaną zaprezentowane cyfrowe bliźniaki zabytków i nowe technologie ich ochrony.
Wrocław oferuje szeroki wachlarz wydarzeń dla dzieci i dorosłych – od wspólnego świętowania Światowego Dnia Przędzenia w Miejscach Publicznych po odwiedzenie Hotelu The Bridge i spotkania ze sztuką na ulicy Jatki. Wspólne słuchanie płyt winylowych i rozmowy o muzyce zaplanowano w OPT „Zamek”. Aktywne spędzenie czasu zagwarantuje udział w spływie kajakowym połączonym z warsztatami ornitologicznym w Odra Centrum czy w spacerze śladem miejsc, które zniknęły z mapy miasta, oraz zabytków, które otrzymały nowe funkcje, organizowanym przez Archiwum Państwowe we Wrocławiu. W Ossolineum będzie można prześledzić powojenną odbudowę miasta na podstawie doniesień z wydawanej wówczas regionalnej prasy, w Muzeum Pana Tadeusza dowiedzieć się o dziejach narodu Serbołużyczan, a w Ośrodku „Pamięć i Przyszłość” wysłuchać referatów konferencji naukowej poświęconej izbom pamięci. Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum Narodowego we Wrocławiu przygotuje spacer po Przedmieściu Oławskim, tropiąc blaski i cienie tej niezwykłej dzielnicy.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu zaprasza na wykłady o burzliwych dziejach „Panoramy Racławickiej” oraz o tym, czym zaskoczyć może konserwacja dzieł sztuki. Dzieci poznają polskich projektantów szkła, a młodzież na warsztatach rysunkowych tworzyć będzie szkice na podstawie malowideł znanych artystów. Uczestnicy warsztatów architektonicznych w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej ulepią z gliny modele tego niezwykłego budynku, zaś w Muzeum Etnograficznym będzie można wziąć udział w całodziennych warsztatach tkackich i ciesielskich prowadzonych przez doświadczonych praktyków. Tam też odbędzie się spotkanie autorskie z Urszulą Glensk wokół książki „Pinezka. Historie z granicy polsko-białoruskiej”, ogłoszonej Książką Reporterską Roku 2025 w konkursie Grand Press.
W EDD po raz pierwszy udział wezmą: Konsulat Wielkiego Księstwa Luksemburg we Wrocławiu, Biuro Parlamentu Europejskiego we Wrocławiu, Przedstawicielstwo Regionalne Komisji Europejskiej w Polsce, Fundacja Polska Wełna, Pracowania Rękodzieła Wiesławy Świder, Wrocławskie Prządki i Fundacja OnWater.pl.
„Wydarzenia tegorocznej edycji pokazują, że dziedzictwo – materialne i niematerialne – jest żywą częścią współczesności. To przestrzeń spotkania pokoleń, miejsce rozmowy o pamięci, a także inspiracja dla nowych praktyk twórczych. Europejskie Dni Dziedzictwa 2026 zachęcają, by wspólnie odkrywać, dokumentować i chronić to, co buduje lokalną tożsamość Dolnego Śląska. Do zobaczenia na wydarzeniach w regionie!” – podsumowuje i zaprasza Agnieszka Szepetiuk-Barańska.
Ogólnopolskim koordynatorem EDD jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, a dolnośląskim –
Muzeum Narodowe we Wrocławiu i jego Oddział Muzeum Etnograficzne.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Więcej informacji o EDD znajduje się na stronie internetowej edd.nid.pl ➸
Wszelkich informacji dotyczących projektu na Dolnym Śląsku udzielają: Agnieszka Szepetiuk-Barańska oraz Elżbieta Baluch, tel. 71 344 33 13 i 71 342 12 67. Aktualne informacje na FB ➸
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
