21 lutego przypada 75. rocznica śmierci Katarzyny Kobro, jednej z najwybitniejszych awangardowych rzeźbiarek i teoretyczek sztuki tworzących w Polsce.
Urodziła się 1898 roku w Moskwie, zmarła w roku 1951 w Łodzi. Dorastała w Rydze w rodzinie o korzeniach rosyjsko-niemieckich. W 1917 roku podjęła studia w Szkole Malarstwa, Rzeźby i Architektury w Moskwie gdzie związała się ze swoim przyszłym mężem – artystą i teoretykiem Władysławem Strzemińskim.
Fot. dzięki uprzejmości Muzeum Sztuki w Łodzi
Od początku lat 20. XX w. przebywała w Polsce, otrzymując w 1924 roku polskie obywatelstwo. Była członkinią najważniejszych awangardowych ugrupowań: Blok, Praesens, „a.r.”. Dzięki działalności tego ostatniego udało się stworzyć Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej, zainicjowaną przez Kobro, Strzemińskiego i Henryka Stażewskiego, stanowiącą podstawę zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi, utworzonego w 1930 roku.
Artystka zrewolucjonizowała myślenie o rzeźbie: przestała traktować ją jako zamkniętą, ciężką bryłę, a zaczęła postrzegać jako otwartą strukturę, która współgra z otaczającą ją przestrzenią. W jej wizji rzeźba i otoczenie stanowią jedność – są nierozerwalną relacją. Tę nowatorską postawę rozwijała później pod wpływem suprematyzmu, neoplastycyzmu i konstruktywizmu, wyznaczając w polskiej sztuce kierunek charakteryzujący się analitycznością i funkcjonalizmem jako kontrpropozycji dla estetyzacji i kontemplacji dzieła.
Fot. dzięki uprzejmości Muzeum Sztuki w Łodzi
Postawa Kobro była niezwykle odważna i progresywna – jej wizje wykraczały poza to, co współczesne jej środowisko uważało za sztukę. Choć jej dorobek został w pełni rozpoznany dość późno i w dużej mierze musiał zostać odtworzony, dziś nie mamy wątpliwości: to ona położyła fundamenty pod polską nowoczesność.
dr Małgorzata Micuła, Dział Rzeźby MNWr
■ Zoom na muzeum – zapraszamy również do lektury innych tekstów ➸