Artur Grottger

Jego rysunki zna każdy Polak. Romantyczna, niespełniona miłość, którą żywił do Wandy Monné, wzruszała całe pokolenia naszych rodaczek. 11 listopada tego roku obchodzimy 183. rocznicę urodzin Artura Grottgera (1837–1867), malarza, rysownika, ilustratora, jednego z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu posiada w swoich zbiorach wiele prac artysty, m.in. słynne cykle „Warszawa I” (1861) i „Wojna” (1866–1867). Artysta pozostawił po sobie wiele dzieł, często o tematyce historycznej oraz nawiązującej do walki o niepodległość. 

Prezentowana powyżej akwarela przedstawiająca orła prawdopodobnie jest projektem sztandaru.
Ilustracja poniżej, Losowanie rekrutów, powstała w roku 1867 i weszła w skład cyklu „Wojna III”.

„Cykle Grottgera powstawały na ciemnożółtym kartonie, rysowane czarną kredką i uzupełniane o białe bliki. Nastrój sceny wynikał przede wszystkim z ekspresji uczuć bohaterów dramatu, dlatego jasność i natychmiastowa zrozumiałość zobrazowanej sytuacji narracyjnej, budowanej w dużym stopniu przez mowę gestów i mimiki postaci, wymagała iluzjonistycznej rzeczywistości przedstawionej.

Artysta nadawał nawet czysto dokumentalnym scenom z historii współczesnej egzemplarycznego sensu. Świadomie pogłębiał jednostkowy charakter utworów, dążył ku coraz dalej posuniętemu uniwersalizmowi. Intencją Grottgera było od samego początku nobilitowanie tematu współczesnego do rangi malarstwa historycznego poprzez wpisanie przedstawień w gatunkową konwencję egzemplaryczności czy uniwersalizmu przesłania. Stosował klamrę alegoryczną, której celem jest nadanie wydarzeniom uniwersalnego wymiaru. […] Kostium antyczny był znakiem ponadczasowości – sceny z powstania styczniowego zyskały dzięki temu syntetyzującą moc nie tylko wobec procesu historycznego, ale i wobec ogólnoludzkiego dążenia do wolności i tragicznego końca owego dążenia.

[…] W latach 90. XIX wieku cykle uznawane były za świadectwo przeszłości (rodziła się wtedy legenda powstania styczniowego). W 1905 potrzeba porozumienia z czytelnikiem i wyzwolenie z pęt cenzury spowodowały skierowanie się ku twórczości Grottgera jako do symbolu narodowościowego. Jego dzieła służyły za manifestację dążeń narodowych. Im bardziej Grottger był zakazany (jako obrazy wywrotowe), tym rosła jego popularność, jego dzieła zyskały na znaczeniu jako symbol walki i oporu”.

Źródło: Wikipedia

#zoom_na_muzeum – zapraszamy również do lektury innych tekstów ➸

 

print